“แก้ปัญหาเมื่อลูกไม่มีเพื่อน”

แก้ปัญหาเมื่อลูกไม่มีเพื่อน

 

                                                        อ้างอิงภาพประกอบจากหนังสือนิทาน เรื่อง ผ้าไหม กับ ใบชา

เพื่อน เป็นความสัมพันธ์ที่สำคัญต่อพัฒนาการของเด็ก เพราะสามารถช่วยให้เด็กเรียนรู้ทักษะทางสังคมที่เป็นประโยชน์ เช่น การทำงานเป็นกลุ่ม การเข้าหาผู้อื่น การเอาใจเขามาใส่ใจเรา การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และการจัดการกับปัญหาร่วมกัน ในวัยเด็ก เด็กทุกคนย่อมใช้เวลาอยู่กับเพื่อนแทบจะมากที่สุด ดังนั้น “เพื่อน” จึงมีความสำคัญและมีอิทธิพลต่อเด็กอย่างมาก เพราะโดยทั่วไปแล้วความสุขที่โรงเรียนของเด็ก คือการได้เรียนและเล่นกับเพื่อนที่ตนเองชอบ รวมถึงเด็กมักช่วยเหลือกันในเรื่องการเรียนด้วย Edtech creation จึงนำสาระน่ารู้เรื่อง แก้ปัญหาเมื่อลูกไม่มีเพื่อน” มาฝากกันค่ะ

ปัญหาลูกไม่มีเพื่อน หมายถึงอะไร?

            ปัญหาลูกไม่มีเพื่อน หมายถึง เด็กที่ปฏิเสธหรือถูกปฏิเสธจากเพื่อนๆ ในการคบหา เล่น หรือทำกิจกรรมร่วมกัน แต่ทั้งนี้ การที่เด็กมีเพื่อนน้อยไม่ได้หมายความว่าเด็กมีปัญหาในการคบเพื่อนเด็กบางคนอาจเข้ากับคนอื่นได้ง่ายและมีเพื่อนหลายคน ในขณะที่เด็กจำนวนหนึ่งพอใจกับการมีเพื่อนสนิทเพียงไม่กี่คนการเลือกคบเพื่อนของเด็กในลักษณะดังกล่าวถือเป็นความพึงพอใจส่วนบุคคลซึ่งทั้งสองลักษณะไม่ถือเป็นเรื่องผิดปกติ (ปัณณ์พัฒน์จันทร์สว่าง,ออนไลน์) 

สาเหตุของปัญหาลูกไม่มีเพื่อน เกิดจากอะไร ?

สาเหตุของปัญหาลูกไม่มีเพื่อนเกิดจากหลายสาเหตุ ซึ่งล้วนแล้วแต่เกิดจากตัวของเด็กเองโดยทั้งสิ้น ดังนี้

1.เด็กมีพฤติกรรมก่อกวนหรือน่ารำคาญ โดยถือเป็นสาเหตุหลักของปัญหาการไม่มีเพื่อนคบ ทั้งนี้เพราะเด็กก็ไม่ต่างจากผู้ใหญ่ และมักไม่อยากคบหากับเพื่อนที่จู้จี้จุกจิก เอาแต่ใจตนเอง หรือชอบสร้างปัญหา การเล่นกับคนที่ไม่รู้จักการแบ่งปันหรือไม่ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ก็ย่อมไม่สนุก

2.เด็กขี้อาย รู้สึกอึดอัดหรือทำตัวไม่ถูกเมื่ออยู่ใกล้ผู้อื่น แม้กระทั่งเพื่อนที่รู้จักกันมาพอสมควร เด็กอาจลังเลในการแสดงความคิดเห็นหรือเข้าร่วมกลุ่ม

3.เด็กฉลาดเกินไป และความสามารถที่เกินระดับของเพื่อนอาจกลายเป็นอุปสรรคในการคบหากัน โดยเด็กที่ฉลาดเกินไป จะมีความโดดเด่นกว่าเพื่อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการพูด ซึ่งอาจทำให้เพื่อนไม่สามารถเข้าใจได้ นอกจากนี้ เด็กอาจให้ความสนใจแต่เรื่องเรียนจนขาดทักษะในการเข้าสังคม

4.เด็กมีความผิดปกติทางร่างกาย ซึ่งนอกจากเด็กจะมีความโชคร้ายที่เกิดมาไม่ครบถ้วนสมบูรณ์แล้ว เด็กคนอื่นๆ ก็มักมองคนที่มีร่างกายต่างจากตนเองว่า “แปลก” หรือ “แตกต่าง” และเลือกที่จะคบหาแต่คนที่มีลักษณะเช่นเดียวกับตนเอง โดยแยกคนที่มีลักษณะไม่เหมือนตนเองว่าเป็นคนนอก

          เด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้ เช่น เด็กมีลักษณะอยู่ไม่สุข (Hyperactive) ซึ่งมีแนวโน้มที่จะสร้างความวุ่นวายให้กับผู้อื่น นอกจากนี้ เด็กที่เรียนรู้ได้ช้า อาจมีการแสดงออกทางอารมณ์หรือลักษณะนิสัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกคบของเพื่อนคนอื่นได้ เช่น นิสัยขี้แย โดยเฉพาะเมื่อเด็กผู้ชายร้องไห้เสียงดังในห้องเรียน ซึ่งอาจทำให้เพื่อนรู้สึกแปลกและเลือกที่จะหลีกเลี่ยง ทั้งนี้เพราะได้รับการปลูกฝังว่าผู้ชายไม่ควรร้องไห้ เป็นต้น

ปัญหาลูกไม่มีเพื่อนแก้ไขได้อย่างไร ?

หากพบว่าลูกมีปัญหาเรื่องเข้ากับเพื่อนไม่ได้สิ่งสำคัญคือต้องวิเคราะห์ว่าสาเหตุที่ลูกเข้ากับเพื่อนไม่ได้เพราะอะไรเพราะการรู้ต้นเหตุจะทำให้ผู้ปกครองช่วยแนะนำให้เด็กหาทางแก้ปัญหาได้ตรงจุดมากขึ้น และสิ่งที่จะช่วยให้เด็กสามารถเข้ากับคนอื่นได้ดี คือการมี ”ทักษะทางสังคม” ที่ดี ซึ่งทักษะทางสังคมต้องอาศัยการสังเกต เลียนแบบและ ฝึกฝน  ถึงแม้ว่าเด็กแต่ละคนจะมีพื้นฐานนิสัยแตกต่างกัน เด็กบางคนช่างพูด บางคนขี้อาย บางคนชอบอยู่คนเดียว แต่ทักษะทางสังคมเป็นสิ่งที่ฝึกได้  และต้องฝึกตั้งแต่ยังเล็ก ถึงแม้ว่า ในวัยอนุบาลเด็กอาจไม่ต้องใช้ทักษะทางสังคมมากนัก เพียงแค่มองตากันก็สามารถเล่นกันได้  แต่เมื่อเข้าสู่ชั้นประถม ทักษะทางสังคมมีความจำเป็นมาก ในการใช้ชีวิตประจำวันที่โรงเรียน การทำงานเป็นทีม การขอความช่วยเหลือด้านการเรียน เป็นต้น การจะมีทักษะทางสังคมที่ดี ต้องฝึกคุณลักษณะดังต่อไปนี้

1.       ฝึกเรียนรู้อารมณ์ผู้อื่น โดยการสังเกตสีหน้า ท่าทาง คำพูด ว่าคนอื่นกำลังมีความรู้สึกเช่นไร หากการกระทำใดที่เพื่อนเริ่มแสดงท่าทีไม่ชอบใจต้องหยุดทำทันที

2.    ฝึกเรียนรู้อารมณ์ตนเอง โดยการจับสัญญาณร่างกายตัวเอง เช่น ใจเริ่มเต้นเร็ว มือเริ่มกำหมัดแน่น แสดงว่า กำลังรู้สึกโกรธ ให้เดินหลบจากสถานการณ์นั้น กำหนดลมหายใจเข้าออก ช้าๆ เพื่อไม่ให้แสดงอาการที่ไม่เหมาะสมออกไป

3.       ฝึกการสื่อสาร โดยการฝึกตั้งใจฟังผู้อื่นพูด สนทนาในสิ่งที่คนอื่นสนใจด้วย กรณีที่มีความเห็นไม่ตรงกันต้องฝึกวิธีพูดแสดงความคิดเห็น อย่างเหมาะสม ไม่ใช้อารมณ์

4.     ฝึกทักษะที่ช่วยส่งเสริมการเข้าสังคม (pro-social skills) ได้แก่ การมีน้ำใจ แบ่งปัน ช่วยเหลือเพื่อน มีความเห็นอกเห็นใจ หากทำผิดต้องรู้จักยอมรับผิด และกล้าที่จะขอโทษ (พญ.โสรยา ชัชวาลานนท์,ออนไลน์)

 

การแก้ปัญหาเมื่อลูกไม่มีเพื่อน สามารถแก้ไขได้โดยเริ่มจากครอบครัวที่จะต้องช่วยให้ลูกปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ฝึกฝนให้ลูกผูกมิตรกับคนรอบข้าง และเปิดโอกาสให้ลูกมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นตั้งแต่ยังเล็ก เพื่อให้เด็กสามารถใช้ชีวิตในโรงเรียนได้อย่างมีความสุข อีกทั้งสามารถเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดค่ะ

 

แหล่งที่มา

ปัณณ์พัฒน์ จันทร์สว่าง. ลูกไม่มีเพื่อน (Friendless/Unpopular Children Issues). http://taamkru.com. 2556. แหล่งที่มา : /th/ลูกไม่มีเพื่อน/. ค้นเมื่อ 11 กรกฎาคม 2560.

ผศ.นพ. พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์. SQ สอนลูกเข้าสังคม รู้จักปรับตัว แก้ปัญหาลูกไม่มีเพื่อน.http://www.rakluke.com. (มปป.) แหล่งที่มา : advertorial/9/45/2154/sq-สอนลูกเข้าสังคม-รู้จักปรับตัว-แก้ปัญหาลูกไม่มีเพื่อน. ค้นเมื่อ 12 กรกฏาคม 2560.

พญ.โสรยา ชัชวาลานนท์. ลูกเข้ากับเพื่อนไม่ได้ ทำอย่างไรให้ลูกมีทักษะสังคมที่ดี.https://th.theasianparent.com. มปป. แหล่งที่มา : /ลูกเข้ากับเพื่อนไม่ได้-ทำอย่างไรให้ลูกมีทักษะสังคมที่ดี/. ค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2560.

มปป. แม่แชร์ประสบการณ์จริง ลูกฉันทำอะไรผิด! เรียนอนุบาล 3 ปี ไม่มีเพื่อนคบ. http://www.rakluke.com. มปป แหล่งที่มา : advertorial/9/45/2060/แม่แชร์ประสบการณ์จริง-ลูกฉันทำอะไรผิด!-เรียนอนุบาล-3-ปี-ไม่มีเพื่อนคบ. ค้นเมื่อ 12 กรกฎาคม 2560.