“ โรคอ้วนในเด็ก ”

โรคอ้วนในเด็ก

 

 

เด็กที่มีลักษณะอ้วนจ้ำม่ำ หลายๆ คนอาจมองว่าน่ารัก จึงทำให้เกิดค่านิยมอย่างหนึ่งว่าต้องเลี้ยงดูเด็กๆ ให้อ้วนจ้ำม่ำ มีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แต่ที่จริงแล้วความอ้วนในเด็กถือเป็นสิ่งที่อันตรายและส่งผลต่อสุขภาพของเด็กได้ วันนี้ Edtech creation จึงนำสาระน่ารู้เรื่อง โรคอ้วนในเด็กมาฝากผู้ปกครองเพื่อจะได้เป็นแนวทางในการเลี้ยงลูกต่อไปค่ะ

มาทำความรู้จักโรคอ้วนในเด็กกันค่ะ

โรคอ้วนไม่ใช่โรคอันตรายร้ายแรง แต่เป็นเรื่องใกล้ตัวที่สามารถดูแลแก้ไขได้ ภาวะโรคอ้วนมีอยู่ 2 ชนิดด้วยกันคือ อ้วนธรรมดา และอ้วนจากโรค ในจำนวนเด็ก ๆ ที่เป็นโรคอ้วนร้อยละ 95 (กรมอนามัย สถิติปีพ.ศ.252) จะจัดอยู่ในประเภทอ้วนแบบธรรมดา ซึ่งเกิดจากกินเกินพอดี ทานอาหารที่มีรสหวาน มีไขมันสูง ออกกำลังกายไม่เพียงพอ เช่น ชอบนอนดูทีวี เล่นเกม ไม่ยอมขยับตัว สิ่งแวดล้อมเป็นใจ เช่น ถูกทอดทิ้ง มีขนมเต็มบ้าน บางรายที่คุณพ่อ คุณแม่อ้วน อาจเกิดจากกรรมพันธุ์  30-80 %  ส่วนอีกประมาณร้อยละ 5 (แพทย์หญิงลัดดา เหมาะสุวรรณ : หน้า 51) เป็นภาวะความอ้วนที่เกิดจากความผิดปกติของร่างกาย ซึ่งจำเป็นต้องดูแล แก้ไขและควบคุมโดยแพทย์

 เด็ก ๆ ที่จัดอยู่ในภาวะอ้วนแบบธรรมดา เราอาจมองจากภายนอกว่าเด็ก ๆ น่ารักจากน้ำหนักตัวที่ เพิ่มขึ้น แต่ภายใต้ความน่ารักนั้นมีอาการบางอย่างที่แฝงอยู่ซึ่งเราอาจไม่สามารถสังเกตได้หรือเด็ก ๆ ไม่ สามารถอธิบายให้เราทราบได้ เช่น น้ำตาลในเลือดสูง หายใจลำบาก ปวดข้อ ผิวหนังอักเสบหรือหยาบดำขึ้น  ถ้าเด็ก ๆ มีภาวะน้ำหนักเกินอยู่เป็นเวลานาน คุณพ่อ คุณแม่ จึงต้องระวัง เรื่องความดันโลหิตสูง เบาหวาน และโรคหัวใจ (ปัณณ์พัฒน์ จันทร์สว่าง,2555)

 

ปัญหาเด็กอ้วนมีสาเหตุมาจากอะไร

สาเหตุหลักเกิดจากปัจจัย 4 ประการร่วมกัน คือ

1 การบริโภคอาหารมากเกินไป โดยเฉพาะอาหารไขมันสูง

2 ขาดการเคลื่อนไหวร่างกายหรือกิจกรรมทางกาย (Physical Activity) เพราะวิถีชีวิตแบบนั่งๆนอนๆ (Sedentary Lifestyle) อันเป็นลักษณะการใช้ชีวิตของคนในยุคปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นการนั่งทำงาน การเดินทาง หรือการจดจ่อกับหน้าจอโทรทัศน์หรือคอมพิวเตอร์ติดต่อกันเป็นเวลานาน ทำให้ขาดการออกกำลังกาย ร่างกายไม่ได้เผาผลาญพลังงานที่ได้รับ จึงเกิดเป็นไขมันสะสมตามส่วนต่างๆของร่างกายและนำไปสู่ภาวะโรคอ้วนในที่สุด

3 สาเหตุจากพันธุกรรม กล่าวคือ ถ้าพ่อแม่อ้วน ลูกก็มีโอกาสสูงที่จะอ้วนตามไปด้วย รวมไปถึงอาจเป็นผลของการใช้ยา

4 อาการป่วยทางจิต เช่น โรคกินมากเกินไป (Binge Eating Disorder) โดยในปัจจุบัน อาหารจานด่วนและความสะดวกสบายของเทคโนโลยีเป็นตัวผลักดันให้อัตราภาวะโภชนาการเกินเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

 

พ่อแม่ผู้ปกครองจะช่วยเหลือหรือแก้ไขปัญหาลูกอ้วนได้อย่างไร

สำหรับเด็กนั้น ภาวะโรคอ้วนมักมีสาเหตุหลักมาจากพฤติกรรมการบริโภคที่ไม่ถูกต้องในครอบครัว โดยมีพ่อแม่ผู้ปกครองเป็นแบบอย่าง เช่น การรับประทานอาหารจานด่วนเป็นประจำ การที่ผู้ปกครองเลี้ยงเด็กให้อ้วนจ้ำม่ำเพราะคิดว่า เด็กอ้วนน่ารักกว่าเด็กผอมๆถึงแม้จะรู้ว่าเด็กที่อ้วนมีอัตราเสี่ยงต่อการเกิดโรคภัยไข้เจ็บต่างๆมากกว่าก็ตาม ดังนั้นการแก้ปัญหาภาวะโรคอ้วนในเด็กจึงเป็นหน้าที่สำคัญของพ่อแม่ โดยเน้นที่ความร่วมมือของสมาชิกทุกคนในสถาบันครอบครัว ไม่ใช่เพียงมุ่งเน้นการเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคของเด็กที่อ้วนแต่เพียงคนเดียว

บทบาทที่สำคัญของพ่อแม่ผู้ปกครองในการช่วยเหลือหรือแก้ไขปัญหาโรคอ้วนในเด็กมีดังนี้

1 เป็นตัวอย่างที่ดีของลูกในการเลือกรับประทานอาหาร

2สนับสนุนให้ลูกมีส่วนร่วมในการวางแผนการรับประทานอย่างมีประโยชน์ในแต่ละมื้อร่วมกับครอบครัวเพื่อกระตุ้นให้เขาตระหนักถึงความสำคัญของการใส่ใจเรื่องอาหารการกินมากขึ้น

3 พยายามประกอบอาหารเองและรับประทานอาหารร่วมกันในครอบครัวให้บ่อยที่สุดแทนการรับประทานอาหารนอกบ้านซึ่งมักไม่ได้พิถีพิถันเรื่องประโยชน์ต่อสุขภาพเท่ากับการลงมือเข้าครัวกันเอง

4 สร้างนิสัยการรับประทานอาหารให้เป็นเวลาเพื่อลดการรับประทานระหว่างมื้อ

5 หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารหน้าจอโทรทัศน์เพื่อลดเวลาในการรับประทานอาหารลง

6 หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูงและน้ำตาลสูง

7 ลดปริมาณขนมในบ้านและเพิ่มปริมาณผลไม้แทน

8 ให้ความสำคัญกับอาหารเช้า เพราะเด็กที่รับประทานอาหารเช้าทุกวันจะมีโอกาสอ้วนน้อยกว่าเด็กที่ไม่ได้รับประทานอาหารเช้า อีกทั้งยังทำให้เด็กมีพลังงานสำหรับการเรียนด้วย

9 ปลูกฝังความสำคัญในการดูแลรักษาสุขภาพโดยจำกัดเวลาในการดูโทรทัศน์และพาไปออกกำลังกายรูปแบบต่างๆร่วมกัน เพื่อแสดงให้เห็นว่าผู้ปกครองใส่ใจเรื่องสุขภาพทั้งของตนเองและของลูก พร้อมแสดงให้เห็นประโยชน์ของการเคลื่อนไหวร่าง กายหรือกิจกรรมทางกาย (Physical Activity)

10 ใช้เวลากับลูกให้มากขึ้น คอยเติมกำลังใจและความมั่นใจให้กับเขา

11 ติดต่อกับคุณครูอย่างสม่ำเสมอเพื่อร่วมกันช่วยเหลือและแก้ไขปัญหา

12 หากปัญหามีความรุนแรงอาจปรึกษาแพทย์ หรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านจิตวิทยา นักโภชนาการ นักกายภาพ สำหรับโปรแกรมควบคุมน้ำหนักที่ให้ความสำคัญกับการสร้างนิสัยการรับประทานอาหารและการออกกำลังกายที่เหมาะสมสำหรับสมาชิกทุกคนในครอบครัว

ผู้ปกครองทุกท่านล้วนอยากเลี้ยงลูกของตนให้ดีที่สุด และต่างก็คิดว่าการเลี้ยงเด็กให้อ้วนจ้ำม่ำนั้นน่ารักกว่าเด็กที่ผอม แต่เมื่อได้อ่านบทความนี้อาจทำให้หลายๆท่านเปลี่ยนความคิดไปเลยก็ได้ เรามาร่วมกันปรับพฤติกรรมการกินของเด็ก เพื่อให้เด็กเติบโตตามวัยอย่างเหมาะสมพร้อมด้วยสุขภาพที่ดีกันค่ะ 

 

 

แหล่งที่มา

 ปัณณ์พัฒน์ จันทร์สว่าง.  .(2555).  เด็กอ้วน (Obese Children).  ค้นเมื่อ เมษายน 16 ,2560 จาก https://goo.gl/q1LK7r.

 ชัญญาภรณ์ น้ำค้าง (2546).  เด็กอ้วน" ภัยเงียบที่มาพร้อมกับความน่ารัก. ค้นเมื่อ เมษายน 19 ,2560 จาก https://goo.gl/FOtrjd.

          รศ.นพ.สังคม จงพิพัฒน์วณิชย์.  (2555).  โรคอ้วนในเด็ก...อันตรายมากกว่าที่คุณคิด. ค้นเมื่อ เมษายน 19 ,2560 จาก  https://goo.gl/KLfMl4.

          ศูนย์วิชาการ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.  (2551).  เด็กไทยกับภัยอ้วน.  ค้นเมื่อ เมษายน 20 ,2560 จาก https://goo.gl/tjnEx1.